Saringan barah prostat dan ujian PSA: bincang dahulu, kemudian putuskan

PSA, atau antigen khusus prostat, ialah protein yang dihasilkan oleh kelenjar prostat. Sedikit daripadanya sentiasa masuk ke dalam darah setiap lelaki. Apabila prostat terganggu, lebih banyak PSA memasuki darah dan bacaannya naik.

Gangguan itu boleh disebabkan oleh barah, tetapi juga oleh keadaan yang tidak berbahaya: prostat yang membesar kerana usia, jangkitan prostat atau saluran kencing, dan prosedur pada saluran kencing. Kebanyakan lelaki dengan PSA yang naik sedikit tidak menghidap barah, dan sebilangan kecil lelaki yang menghidap barah prostat mempunyai PSA dalam julat normal.

Barah prostat peringkat awal lazimnya tidak menyebabkan sebarang simptom. Pancutan lemah dan kerap bangun malam untuk kencing lebih kerap berpunca daripada pembesaran prostat biasa berbanding barah. Menunggu simptom bukanlah cara saringan.

PSA ialah isyarat awal yang tersedia secara meluas. Barah yang dikesan ketika masih terhad di dalam kelenjar lebih mudah dirawat berbanding barah yang sudah merebak. Sebaliknya, ujian ini boleh membawa kepada kebimbangan, ujian susulan dan biopsi bagi keadaan yang mungkin tidak pernah memudaratkan. Sebab itu keputusan untuk diuji dibuat bersama doktor, bukan secara automatik.

Simptom kencing sahaja tidak bermakna barah. Maklumat tentang pembesaran prostat ada di halaman masalah prostat dan kencing tidak lawas.

Ujian PSA hanyalah pengambilan darah biasa dari lengan. Tanya kakitangan bila keputusan makmal dijangka sedia dan bagaimana ia akan diterangkan kepada anda.

Jika anda sedang mengalami jangkitan kencing, ujian lazimnya ditangguhkan sehingga selepas rawatan supaya bacaan tidak naik secara palsu.

Tiada satu angka ajaib. Julat rujukan berubah mengikut umur, dan arah aliran dari tahun ke tahun sering lebih bermakna daripada satu bacaan. Jika PSA naik sedikit, doktor mungkin mengulang ujian selepas beberapa minggu sebelum membuat sebarang keputusan.

PSA yang tinggi, meningkat dengan cepat atau disertai dapatan lain membawa kepada rujukan pakar urologi untuk penilaian lanjut seperti pengimejan prostat dan, jika perlu, biopsi. Hanya biopsi yang boleh mengesahkan barah. Simptom pembesaran prostat yang ringan pula boleh diurus di klinik dengan nasihat gaya hidup dan ubat apabila sesuai.

Tidak boleh kencing langsung dengan perut bawah yang sakit dan tegang, kencing berdarah pekat dengan ketulan, demam menggigil dengan sakit semasa kencing, atau sakit belakang yang teruk dengan lemah kaki memerlukan jabatan kecemasan hospital terdekat; hubungi 999 jika perlu. Darah dalam air kencing atau air mani walaupun sedikit perlu diperiksa doktor dengan segera.

Walk-in diterima di klinik Masai: Isnin hingga Khamis dan Sabtu 9 pagi hingga 9 malam, Jumaat dan Ahad 9 pagi hingga 3 petang. Telefon +60 7-251 1162 atau WhatsApp +60 17-500 7205. Ujian ini juga boleh dibincangkan sebagai sebahagian daripada pemeriksaan kesihatan lelaki.